De Wet zorg en dwang kort uitgelegd

De Wzd vervangt de huidige BOPZ (Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen), die onvrijwillige zorg en opname in het verpleeghuis regelt. Anders dan de BOPZ geldt de Wet zorg en dwang niet alleen in het verpleeghuis, maar overal waar professionele zorg wordt gegeven. Ook bij zorg thuis, bij de dagbesteding of zorgboerderij. De kern van de wet is “Nee, tenzij”. Dit betekent dat de wet regelt dat er alleen onvrijwillige zorg wordt gegeven als er echt geen andere oplossing is. Zorgprofessionals worden door de wet verplicht om door middel van een stappenplan zo veel mogelijk te zoeken naar alternatieve oplossingen. Zo regelt de wet dat onvrijwillige zorg zorgvuldiger wordt toegepast.

De 4 belangrijkste kenmerken:

  • Nee, tenzij: de wet regelt dat er alleen onvrijwillige zorg wordt ingezet bij mensen met dementie als het echt niet anders kan. Dat wil zeggen, in het geval dat er anders ernstig nadeel is voor de persoon met dementie zelf of anderen in de omgeving.
     
  • Stappenplan: de zorgverantwoordelijke (dat is bijvoorbeeld een wijkverpleegkundige) moet een stappenplan in werking stellen wanneer zij onvrijwillige zorg wil leveren. Het stappenplan regelt dat er naar alternatieve oplossingen gezocht wordt. En dat er alleen onvrijwillige zorg wordt ingezet als het echt niet anders kan. In dat geval dient de zorg die wordt ingezet na 3 maanden en vervolgens na 6 maanden geëvalueerd te worden. Hier moet een deskundige bij worden betrokken, de zogenaamde Wzd-functionaris.  
  • Wzd-functionaris: de Wzd-functionaris kan een arts zijn, maar ook een GZ-psycholoog. De Wzd-functionaris is vergelijkbaar met de oude BOPZ-arts. Hij/zij beoordeelt het zorgplan en ziet erop toe dat er zo min mogelijk onvrijwillige zorg wordt ingezet. Bij de evaluatie na 6 maanden moet een externe functionaris betrokken zijn.  ‘Extern’  betekent dat de functionaris werkzaam is bij een andere organisatie dan waar de persoon met dementie zorg krijgt
     
  • CVP: de cliëntenvertrouwenspersoon (CVP) is een nieuwe functie binnen de Wzd. De CVP staat de cliënt bij wanneer deze het niet eens is met de geleverde onvrijwillige zorg. De CVP kan ook door een mantelzorger worden ingeschakeld. De CVP is niet in dienst bij de zorgorganisatie en daarmee onafhankelijk.