“Ga voor maatwerk bij dagbesteding”

Marie-Josée Andringa-Zalmann is bestuurslid, belangenbehartiger en voorlichter bij de afdeling Oost-Veluwe. In deze regio is genoeg reden voor optimisme: er is een goed functionerend Netwerk Dementie/Geriatrie en een aantal gemeenten is hard op weg dementievriendelijk te worden. Maar er zijn ook zorgen, onder andere over maatwerkvoorzieningen voor mensen met dementie.

Al in 2017 kondigde de gemeente Apeldoorn aan dementievriendelijk te willen worden. In de intentieverklaring stonden drie speerpunten: netwerkontwikkeling, publieksinformatie en begeleiding op maat. Een prachtige mijlpaal, die sindsdien steeds meer concreet wordt. De afdeling Oost-Veluwe besloot het in de gemeente Epe grootser aan te pakken. Met succes: in maart tekenden ruim dertig organisaties - waaronder de gemeente, politie, ondernemersverenigingen, geloofsgemeenschappen en welzijnsorganisaties - een intentieverklaring waarin ze beloven zich in te zetten om burgers bewust(er) te maken van de impact van dementie. ‘Ze doen dit onder andere door eigen medewerkers en leden een training GOED omgaan met dementie te laten volgen. Ook worden de trainingen gratis aangeboden aan burgers’, vertelt Marie-Josée.

20190307_Dementie_3807 weth ton  mj hans van de vlekkert fotograaf.jpg

Marie-Jose (rechts) en voorzitter Netwerk Dementie/Geriatrie ondertekenen intentieverklaring. Foto: Hans van de Vlekkert.

Maatwerk

Ingewikkelde onderwerpen zijn er ook, zoals dagbesteding. In de Apeldoornse intentieverklaring uit 2017 werd nog geschreven dat zorg en begeleiding bij dementie om speciale kennis en deskundigheid vragen. Daarom moest er meer ruimte komen voor respijtzorg en dagbesteding bij dementie. ‘Momenteel is de grote vraag hoe gemeenten met een niet toereikend budget toch goed voor hun kwetsbare burgers kunnen blijven zorgen’, vertelt Marie-Josée. ‘In beleidsplannen voor uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en het sociaal domein wordt gesproken over meer participatie van burgers, meer eigen keuze en minder administratieve lasten. Op het eerste gezicht klinkt dat goed. De verborgen agenda is dat er in plaats van maatwerk meer algemene voorzieningen worden gecreëerd.’ Dus géén gespecialiseerde dagbesteding bij dementie, maar een plek in de wijk waar je samen met anderen koffie drinkt en activiteiten doet. ‘Dat klinkt gezellig, maar wij weten dat mensen met dementie er waarschijnlijk niet naartoe zullen gaan. Andere bezoekers, vrijwilligers en medewerkers weten vaak onvoldoende over dementie. Ons pleidooi aan gemeenten is dan ook dat ze dagbesteding op maat blijven faciliteren.’ Het gevolg van een minder geschikte of minder frequente dagbesteding is namelijk dat mensen met dementie liever thuisblijven en mantelzorgers nog sneller overbelast raken. Dit kan leiden tot eerdere opname. ‘Door de verschillende schotten in financiering ontstaat ook nog een ‘perverse’ prikkel: vanaf het moment dat mensen een zwaardere indicatie krijgen, komen hun kosten voor begeleiding thuis -  waaronder dagbesteding - niet meer ten laste van het Wmo-budget van de gemeente, maar van het landelijke budget Wet Langdurige Zorg (Wlz)’, zegt Marie-Josée. Volgens haar is het wel een goede ontwikkeling dat burgers voorlichting krijgen over het creëren van een dementievriendelijke leefomgeving. ‘Volgens ons zou het echter niet of-of moeten zijn, maar en-en: uitnodigende publieksvoorlichting, casemanagement dementie voor iedereen, goede mantelzorgondersteuning, dagbesteding op maat en waar nodig een geschikte plek voor opname.’

Luis in de pels

Het is duidelijk dat het werk van een belangenbehartiger vol tegenstellingen zit. ‘De ene keer ga je vrolijk op de foto met de wethouder van een gemeente, de volgende keer stuur je hem of haar een brandbrief. Dat is wel eens lastig.’ Toch kun je je als belangenbehartiger redelijk veel permitteren volgens Marie-Josée. ‘Wij hebben geen collegeakkoord of organisatiebudget om rekening mee te houden. Onze insteek is dat we de belangen van mensen met dementie en hun mantelzorgers zo goed mogelijk vertegenwoordigen. Dat maakt dat anderen accepteren dat je soms een luis in de pels bent. Als wij het niet doen, dan komt niemand op voor mensen met dementie en hun naasten. Ze hebben zelf al te veel aan hun hoofd om ook nog met een gemeente in conclaaf te gaan.’

Lees ook:

"Mijn droom voor een dementievriendelijk Drenthe"

frans_klein.jpg

Lees verder

 

"Een centraal loket voor vragen, dát is mijn wens!"

jan_lans_klein.jpg

Lees verder

"Belangenbehartiging is een kwestie van gewoon doen"

fred_klein.jpg

Lees verder