Op naar de gemeentes

Een verslag van Anne-Mieke Penders (belangenbehartiger afdeling Nijmegen) over de dementiescan bijeenkomst.

Op een grijze winterdag stap ik in de trein op weg naar Alzheimer-Nederland. Ik ga inspiratie opdoen voor gesprekken met de verschillende gemeentes in onze regio. Eenmaal aangekomen in Amersfoort ben ik het grauwe weer snel vergeten, de zaal zit vol met enthousiaste belangenbehartigers uit het hele land. Na de ontvangst door Susanne van den Buuse met koffie en  gebak worden we getrakteerd op de onderzoeksresultaten van stagiair Kyra Knuiman.

Mantelzorgers weinig tevreden over gemeenten

Kyra onderzocht hoe mantelzorgers de ondersteuning door gemeenten ervaren. Slechts een klein kwart van de mantelzorgers die meededen aan het onderzoek, bleek tevreden te zijn over de ondersteuning door de gemeente en weet waar je met vragen over dementie terecht kunt in de eigen gemeente. Een ruime helft van de deelnemers vindt dat er voldoende aanbod is van ondersteuning bij dementie, maar slechts dertig procent vindt dat het aanbod passend is. Zo vinden mantelzorgers bijvoorbeeld dat huishoudelijke hulp veel beter afgestemd zou moeten worden op cliënten met dementie. Er is dus nog wel wat werk te doen voor gemeenten.

Focusbrief: minder tekst, meer focus

Anne de Boer mocht ons de eerste exemplaren van de nieuwe focusbrief voor gemeenten uitdelen. Anders dan vorig jaar is er door de afdeling belangenbehartiging gekozen voor slechts vijf speerpunten en weinig tekst. Op de achterkant staan een paar handige infographics met belangrijke kengetallen over dementie. Daarmee is de nieuwe focusbrief goed leesbaar en een handig hulpmiddel voor het gesprek met je gemeente.

“Maar wie is eigenlijk dé gemeente? Is dat de ambtenaar, de gemeenteraad, de wethouder of de burgemeester?” Met dit soort vragen zette trainer Fred Cohen ons aan het denken. Zijn advies: ”stuur de focusbrief naar de fractievoorzitters van de politieke partijen, naar de betreffende ambtenaar en naar de wethouder. En stuur een brief mee waarin je om een gesprek vraagt”.

Dementiescan voor gemeenten

Maar er zijn meer nieuwe hulpmiddelen om een gesprek met de gemeente voor te bereiden. Belangenbehartigers Joep Koch en André Schoonderbeek hebben in de afgelopen jaren herhaaldelijk met hun gemeenten gesproken over het lokale dementiebeleid. Door die gesprekken kregen zij steeds meer de behoefte om per gemeente de stand van zaken helder in beeld te krijgen en de vrijblijvendheid te verminderen. Zij wilden als regionale afdeling van Alzheimer-Nederland met hun gemeenten doelen delen, focussen op wat het hardste nodig is en de voortgang borgen. Dit heeft ertoe geleid dat Joep en André de ‘Dementiescan voor Gemeenten’ hebben ontwikkeld. Met dit instrument kun je samen met de gemeente kijken naar het aantal inwoners met dementie, vaak heeft een gemeente daar zelf geen idee van. Je kunt ook kijken naar de ambities van de gemeente met betrekking tot dementievriendelijkheid, op het gebied van voorlichting, afstemming en samenwerking. Ook gaat de scan in op de ondersteuning van mantelzorgers en op de omvang van respijtzorg. Per onderdeel worden aan de hand van concrete vragen de zaken in beeld gebracht. “Maar” zo benadrukt Joep voortdurend, “het gaat niet om de cijfertjes maar om het gesprek.” Al vinden beide heren het presenteren van de resultaten in een mooie grafiek ook waardevol. “Zeker als blijkt dat een gemeente toch echt wel wat achter ligt bij de buurgemeente”. Joep en André vullen elkaar goed aan, het enthousiasme van Joep werkt aanstekelijk, de rustige toelichting van André klinkt betrouwbaar.

Aan de slag

Al met al klinkt de Dementiescan veelbelovend. Of het instrument de ambities ook waarmaakt zal iedere belangenbehartiger zelf moeten beoordelen. Ik kan me voorstellen dat ik het inzetten van de Dementiescan laat afhangen van de relatie die we met een betreffende gemeente hebben. Maar ook als ik dat niet doe helpt het instrument mij bij het voorbereiden van een goed gesprek. In ieder geval heb ik een hoop inspiratie opgedaan, en met mijn accu weer stevig opgeladen ga ik terug naar huis.

Zelf aan de slag