Zingen met het Alzheimerkoor in Oss

We beginnen met het opwarmen van de stemmen: ‘noe, noe, noe, noe, noe, la, la la, la la, mi, mi, mi, mi, mi’. De stemoefeningen beginnen eenvoudig en klimmen in moeilijkheidsgraad, we sluiten de oefeningen af met het zingen van toonladders op de tongbrekers ‘pannenkoeken, koekenpannen en namennoemen’. De zaal zit vol met een kleine dertig zangers die het zingen stuk voor stuk heel serieus nemen. De dirigent begeleidt de zangers op een elektronische piano, waardoor er meteen sfeer ontstaat. Na de stemoefeningen zingen we ‘Kom mee naar buiten allemaal’, waarbij iedereen er goed op let op de juiste momenten hard en zacht, langzaam en snel te zingen. De zangers hebben er zin in, dat zag ik al toen ik aan kwam bij wijkcentrum De Meteoor in Oss. Een groep deelnemers stond ongeduldig te wachten bij een nog dichte deur, een probleem dat snel werd opgelost. “Vanaf 10 uur is er inloop met koffie,” vertelt oprichter Gemma Mombarg, het zingen begint om half 11. Maar iedereen is er om 10 uur en sommigen zijn er al ruim voor tienen.”

“Het koor in Oss is speciaal voor mensen met dementie en hun mantelzorger” vertelt Gemma. Regelmatig hoort de afdeling dat mensen bij een bestaand koor afhaken omdat het tempo en het niveau te hoog liggen. De afdeling is er voorstander van dat mensen met dementie zo lang mogelijk deel uit maken van clubs en verenigingen, waar zij al jaren lid van zijn. Maar als dit niet meer gaat kan zingen met lotgenoten een welkom alternatief zijn. “Het is fijn dat het koor ook voor mantelzorgers is, die dragen het koor. En als iemand even niet meer weet welk nummer we zingen wijst de mantelzorger snel de juiste bladzijde.“

´Dan doe ik het wel zelf, als vrijwilliger`

Ooit is het koor begonnen omdat de man van een van de deelnemers, een muzikant met dementie, zijn muziek zo miste. Thuis met z’n tweeën zingen was wel leuk, maar duidelijk minder dan met een bandje of een koor. Dat was de impuls om over een koor te gaan denken voor de doelgroep. Toen Gemma ook nog op een congres geïnspireerd werd door professor Eric Scherder die vertelde over het belang van muziek voor het brein, werd ze extra gemotiveerd om een koor op te zetten. Het initiatief werd genomen onder de vlag van welzijnsorganisatie Rigom, waar Gemma ouderenconsulent dementie was. Helaas sneuvelde het plan vanwege een fusie. Toen dacht Gerda “dan doe ik het zelf wel als vrijwilliger, onder de vlag van de regionale afdeling van Alzheimer-Nederland. ” Het koor bestaat nu al drie jaar en loopt als een trein. Een deelnemer die meegeholpen heeft met de het opzetten van het koor kan er nu niet meer mee stoppen, zo leuk vindt ze het.

`Verrassend mooi`

Dirigent Peter Ruijs geniet van zijn koor. “Het is een uitdaging om de mensen iets te leren, maar dat lukt wel. Ze leren nieuwe liedjes best wel snel. Maar het meeste indruk maakt toch de dankbaarheid van de mensen, ze vinden het geweldig om in dit koor te zingen. Een man die al jaren niet gelachen had staat nu tijdens het zingen weer te stralen. Het is verrassend mooi dat zoiets kan.”

Het koor zingt ‘Brandend Zand’. Hier worden de coupletten alleen door de heren gezongen, opletten dus. Bij de refreinen zingt weer iedereen mee. Soms hoor je ook een tweede stem tussendoor, dat maakt het extra leuk. Na ‘Schon ist die Jugend’ komt ‘Het Land van Maas en Waal’, dat is een mars, dus zingen we staande. Wie moeilijk kan staan blijft gewoon zitten, geen probleem. Dan zingen we het ‘Slavenkoor” van Verdi, in het Italiaans. Dat is een moeilijk nummer met een moeilijke tekst dat vandaag pas voor de tweede keer gezongen wordt. Gemma hoort dat het duidelijk al beter gaat dan de eerste keer. Het koor oefent serieus want er staat weer een optreden op de agenda. Na een uurtje is de repetitie afgelopen en is het tijd voor koffie.

Bij de nazit komt iedereen mij even vertellen hoe fijn ze het zingen vinden en hoe fantastisch de dirigent is. Een echtpaar vertelt dat het samen zingen zoveel plezier geeft. Meneer zat vroeger in een ander koor maar daar “was de dirigent heel streng. Dat werd te moeilijk door mijn ziekte.” Mevrouw vertelt dat meneer iedere ochtend zingend op staat, hij geniet er echt van. Een ander deelnemer vertelt dat hij altijd in koren gezongen heeft en ook wel solo, maar dat werd te moeilijk. Nu is hij al drie jaar lid van dit koor. “Mijn vrouw geniet er ook van, ze heeft ook altijd veel gezongen. We zijn blij dat de vakantietijd nu weer om is, want we komen altijd heel graag.